YKS Puan Hesaplama
TYT ve AYT netlerini birlikte gir; sayısal, eşit ağırlık ve sözel puanların aynı anda hesaplanır. OBP alanını doldurursan yerleştirme puanını, boş bırakırsan ham puanı görürsün.
Son güncelleme:
YKS puanı nasıl hesaplanır?
Yerleştirme puanı üç parçanın toplamı:
- TYT netlerinin ağırlıklı katkısı — her testin neti kendi katsayısıyla çarpılıyor.
- AYT netlerinin ağırlıklı katkısı — seçtiğin puan türünün saydığı testler üzerinden.
- Ortaöğretim Başarı Puanı — ham puanın üzerine biniyor.
İlk ikisi 100 taban puanına eklenerek ham puanı veriyor; ham puanın üst sınırı 500. OBP ise bunun üzerine bindiği için yerleştirme puanları 500'ün üzerine çıkabiliyor.
TYT ve AYT'nin payı ne kadar?
İki oturumun ağırlığı eşit değil: AYT'nin payı daha büyük (yaklaşık %60'a %40). Ama bu TYT'yi önemsizleştirmiyor — üstelik TYT her üç puan türünün de içinde aynı katsayılarla yer alıyor.
Pratik sonucu şu: AYT'de güçlü olup TYT'yi ihmal eden bir aday, TYT'nin payını hiçbir AYT netiyle telafi edemez. Tersi de geçerli — TYT'de 100 net yapıp AYT'ye hiç girmeyen bir aday lisans programlarında yarışamaz. Yukarıdaki hesaplayıcıda TYT bloğunu boş bırakıp AYT'yi doldurarak farkı kendin görebilirsin.
OBP ve puana katkısı
Ortaöğretim Başarı Puanı diploma notunun 5 katı ve 250-500 aralığında. Yerleştirme puanına katkısı 0,12 ile çarpımı, yani en fazla 60 puan. Diploma notu 85 olan bir öğrencinin OBP'si 425 ve katkısı 51 puan — bu, yaklaşık 15 nete denk gelen bir fark.
Katkı her adayda aynı değil. Daha önce bir yükseköğretim programına yerleşmiş adaylarda çarpan yarıya iniyor (0,12 yerine 0,06) ve katkı en fazla 30 puanda kalıyor. İkinci kez sınava giren adaylar için bu, tercih hesabını doğrudan değiştiren bir kalem. Hesaplayıcıdaki durum kutucuğunu işaretlediğinde sonuç panelinde hangi çarpanla hesaplandığı da yazıyor.
TYT soru dağılımı ve katsayılar
| Bölüm | Ders | Soru | Katsayı |
|---|---|---|---|
| Türkçe | Türkçe | 40 | 3,3 |
| Sosyal Bilimler | Tarih | 5 | 3,4 |
| Coğrafya | 5 | ||
| Felsefe | 5 | ||
| Din Kültürü | 5 | ||
| Temel Matematik | Matematik | 30 | 3,3 |
| Geometri | 10 | ||
| Fen Bilimleri | Fizik | 7 | 3,4 |
| Kimya | 7 | ||
| Biyoloji | 6 | ||
| Toplam | 120 | tam net = 500 puan | |
AYT soru dağılımı ve katsayılar
Tire işareti "o puan türüne girmiyor" demek; sıfır katsayı ile aynı şey değil.
| Bölüm | Ders | Soru | Sayısal | Eşit Ağırlık | Sözel |
|---|---|---|---|---|---|
| Matematik | Matematik | 30 | 3 | 3 | — |
| Geometri | 10 | ||||
| Fizik | Fizik | 14 | 2,85 | — | — |
| Kimya | Kimya | 13 | 3,07 | — | — |
| Biyoloji | Biyoloji | 13 | 3,07 | — | — |
| Türk Dili ve Edebiyatı | Türk Dili ve Edebiyatı | 24 | — | 3 | 3 |
| Tarih-1 | Tarih-1 | 10 | — | 2,8 | 2,8 |
| Coğrafya-1 | Coğrafya-1 | 6 | — | 3,33 | 3,33 |
| Tarih-2 | Tarih-2 | 11 | — | — | 2,91 |
| Coğrafya-2 | Coğrafya-2 | 11 | — | — | 2,91 |
| Felsefe Grubu | Felsefe Grubu | 12 | — | — | 3 |
| Din Kültürü | Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 6 | — | — | 3,33 |
| Toplam | 160 | tam net = 500 puan | |||
Üç puan türünü karşılaştırmak
Hesaplayıcı sayısal, eşit ağırlık ve sözel puanlarını aynı anda basıyor. Aynı netler üç farklı puan üretiyor, çünkü her puan türü farklı testleri sayıyor. Alan tercihinde kararsız kalan bir aday netlerinin hangi alanda daha yükseğe çıktığını tek ekranda görebiliyor.
En sık karşılaşılan durum: matematiği iyi olup fen netleri düşük kalan adaylarda eşit ağırlık, sayısaldan yüksek puan verebiliyor. Bunu bir genelleme olarak kabul etmek yerine kendi netlerini girip karşılaştırmak daha güvenilir — fark bazen 5 puan, bazen 40 puan.
Puan, sıralama ve yüzdelik dilim
Puan netlerinden hesaplanıyor; sıralama ve yüzdelik dilim o yıl sınava giren adaylar arasındaki yerin. Sınav zorlaştığında herkesin neti düşüyor, puanlar düşüyor ama sıralaman değişmiyor.
Bu yüzden hedefi puanla değil sıralamayla koymak daha sağlam: "460 puan" bir yıl bir bölümü tutar, başka yıl tutmaz; "ilk 50 bin" ise yıllar arasında çok daha kararlıdır. Geçen yılın taban puanlarına bakarken de puandan çok taban sıralamasına bakmak gerekiyor.
Sık sorulan sorular
YKS puanı nasıl hesaplanıyor?
TYT ve AYT netleri kendi katsayılarıyla ağırlıklandırılıp birleştiriliyor; TYT'nin payı yaklaşık %40, AYT'nin payı yaklaşık %60. Çıkan ağırlıklı toplam 100 taban puanına eklenerek ham puan bulunuyor. Ortaöğretim Başarı Puanı da eklenirse yerleştirme puanına ulaşılıyor.
TYT'ye girmeden AYT puanı alınır mı?
Hayır. TYT netleri her puan türünün içinde yer alır, dolayısıyla TYT olmadan geçerli bir yerleştirme puanı oluşmaz. TYT'de belirlenen eşiği geçmek de AYT sonucunun değerlendirilmesi için şarttır.
YKS puanı 500'ün üzerine çıkabilir mi?
Ham puan en fazla 500 olur. Yerleştirme puanına OBP eklendiği için toplam 500'ün üzerine çıkabilir: OBP'nin katkısı en fazla 60 puandır, yani üst sınır 560 civarındadır.
OBP en fazla kaç puan ekler?
Ortaöğretim Başarı Puanı en yüksek 500 olabilir ve yerleştirme puanına katkısı 0,12 ile çarpımıdır; yani en fazla 60 puan ekler. Diploma notu 100 olan bir öğrencinin OBP'si 500'dür.
Daha önce bir üniversiteye yerleşmiştim, OBP'm nasıl etkilenir?
Bir yükseköğretim programına yerleşmiş adaylarda OBP'nin puana katkı çarpanı yarıya iner: 0,12 yerine 0,06 uygulanır. Katkı böylece en fazla 30 puanda kalır. Hesaplayıcıdaki durum kutucuğunu işaretlediğinde bu dikkate alınır.
OBP'mi bilmiyorum, ne yapmalıyım?
Alanı boş bırak. Bu durumda hesap ham puanda kalır ve sonuç OBP katkısı olmadan gösterilir. Boş bırakılan OBP'yi varsayılan bir değer sayıp puana eklemek yanıltıcı olurdu.
Bütün AYT testlerini doldurmam gerekir mi?
Hayır. Yalnızca çözdüğün testleri doldur; alanına girmeyen testler o puan türünün hesabına katılmaz. Örneğin sayısal hedefliyorsan Sosyal Bilimler-2 satırlarını boş bırakabilirsin.
Net hesabında kaç yanlış bir doğruyu götürüyor?
TYT ve AYT'nin ikisinde de 4 yanlış 1 doğruyu götürür: net = doğru - (yanlış / 4). Boş bıraktığın sorular neti etkilemez.
Hesaplanan puan gerçek YKS puanımla aynı çıkar mı?
Netler kesindir, puan tahminîdir. ÖSYM gerçek puanı hesaplarken her testin ortalamasını ve standart sapmasını o yılın aday popülasyonundan alır, bu yüzden aynı net farklı yıllarda farklı puan getirir. Sabit katsayıyla çalışan hiçbir hesaplayıcı bunu birebir üretemez.